Konsènan Ayiti
Repiblik Ayiti a se premye eta endepandan nan Amerik Latin nan ak Karayib la, epi premye nasyon nan mond lan ki fèt apati yon revolisyon moun esklav.
Paj sa a rasanble jewografi li ak done enstitisyonèl kle li yo; done sa yo jan Konstitisyon 1987 la te etabli yo.
Jewografi
Ayiti, ki sitiye sou dezyèm pi gwo zile nan Karayib la, sitiye a 77 km nan sidès Kiba. Li okipe tyè lwès zile li pataje ak Repiblik Dominikèn nan epi li gen 1,530 km litoral. Avèk yon jewografi montay ant Oseyan Atlantik la nan nò ak Lanmè Karayib la nan sid, Ayiti gen ladan l tou plizyè zile ki antoure tè pwensipal la: La Gonâve, La Tortue, L'Île-à-Vache, La Navase, elatriye.
Repiblik la
Non ofisyèl li se Repiblik Ayiti—République d'Haïti an franse, Repiblik Ayiti an kreyòl Ayisyen. Konstitisyon an defini li kòm yon repiblik endivizib, souveren, endepandan, kowoperativ, lib, demokratik ak sosyal.
Kapital la ak syèj gouvènman an se Pòtoprens.
Senbòl Nasyonal yo
Koulè Nasyonal yo: ble ak wouj.
Drapo: de bann orizontal ki gen menm gwosè, ble anlè ak wouj anba. Nan sant la, sou yon kare blan, gen zam Repiblik la: yon pye palmis kouwone ak chapo libète a epi, nan lonbray li, yon twofe zam ak lejann «L'Union fait la Force» (inite se fòs).
Lajan nasyonal la: Liberté – Égalité – Fraternité (libète, egalite, fratènite).
Im nasyonal la: «La Dessalinienne», an lonè Jean-Jacques Dessalines. Pawòl yo se pa Justin Lhérisson epi mizik la se pa Nicolas Geffrard.
Lang ak lajan
Lang ofisyèl yo: Kreyòl ak Franse. Konstitisyon an etabli ke Kreyòl se lang ki ini tout Ayisyen yo. Lajan: goud la, divize an santim. Òganizasyon Teritoryal Teritwa Repiblik la gen ladan l pati lwès zile Ispanyola a ak zile adjasan yo. Li divize an dis depatman, chak ak kapital li:
- Artibonit — Gonaïves
- Sant — Hinche
- Grand'Anse — Jérémie
- Nippes — Miragoâne
- Nò — Kap Ayisyen
- Nòdès — Fò-Libète
- Nòdwès — Pòtoprens
- Lwès — Pòtoprens
- Sid — Les Cayes
- Sidès — Jakmel
Dat fondasyon
18 me 1803. Drapo de koulè a te fèt nan Kongrè Arcahaie a, lè yo te retire bann blan trikolò franse a pou kite ble ak wouj la ini. Ayiti komemore Jounen Drapo a nan jou sa a.
18 novanm 1803. Batay Vertières la sele viktwa final la sou lame franse a.
1ye janvye 1804. Jean-Jacques Dessalines pwoklame endepandans Ayiti.